TÜBİTAK ULAKBİM tarafından yürütülen EKUAL projesi kapsamında; Osmanlı Türkçesi linguistik analiz aracı Lexiqamus, Osmanlı Türkçesiyle basılmış kitap ve süreli yayınların önemli bir kısmını bünyesinde barındıran Muteferriqa ve çok sayıda seçkin, Türkçe yayın yapan yayınevine ait e-kitapları bünyesinde barındıran popüler e-kitap platformu Turcademy, Sağlık Bilimleri Üniversitesi mensuplarının kullanımına açılmıştır. İlgili veri tabanlarına, Veritabanı Erişim ve İstatistik Sistemi (VETİS) üzerinden kolaylıkla ulaşılabilir.
Lexiqamus Hakkında
Osmanlı Türkçesi el yazması metinlerde karşılaşılan okuma güçlüklerini (silinme, fiziksel hasar, karmaşık yazı stili vb.) aşmak için geliştirilmiş benzersiz bir dijital çözümdür. Geleneksel lügatlerin aksine LexiQamus, kelimenin sadece sonuna değil; başına, ortasına veya herhangi bir kısmına dair ipuçlarından hareketle sonuç üretebilen özel bir yazılım altyapısına sahiptir.
Öne Çıkan Özellikler
Akıllı Arama Algoritması: Okunamayan harflerin yerine joker karakterler kullanarak, devasa sözlükler içinde günler sürecek taramaları saniyeler içinde tamamlar.
Kapsamlı Veri Kümesi: James Redhouse’un 1890 tarihli meşhur Lexicon eserindeki 160.485 kelime ve kelime öbeğinin tamamını dijitalize edilmiş halde sunar.
Katmanlı Sonuç Ekranı: Arama sonuçlarını "Tam Eşleşme", "Kelime Öbeği" ve "Kısmi Eşleşme" olarak üç farklı sekmede sunarak en uzak ihtimalleri bile araştırmacının dikkatine sunar.
İnteraktif Sözlük Desteği: Bulunan sonuçlar üzerinden doğrudan kelime tanımlarına, deyim/atasözü kökenlerine ve kelimenin sözlük içindeki tüm kullanım alanlarına (İçeren butonu ile) hızlı erişim sağlar.
Özetle LexiQamus, araştırmacılar için "okunamayan" kelime kavramını ortadan kaldırarak Osmanlı Türkçesi çalışmalarına hız ve doğruluk katan dijital bir yardımcıdır.
Muteferriqa Hakkında
Osmanlı ve Türkiye çalışmalarında çığır açan Muteferriqa, modern ve kullanışlı Web arayüzü sayesinde bugüne kadar Osmanlıca basılmış kitapların ve süreli yayınların büyük bir çoğunluğunun yer aldığı içeriğinin milyonlarca sayfasında saniyeler içinde görsel ve metinsel keşif yapmanızı sağlar.
Tamamen Türkiye'de geliştirilen Muteferriqa, yalnız sosyal bilimler değil, Osmanlı ve Türkiye çalışmalarına ilgili bütün alanlardan öğrenci, araştırmacı ve eğitmenlerin kullanabileceği evrensel bir kaynaktır.
Muteferriqa iki ana koleksiyondan oluşmaktadır: Süreli Yayınlar ve Kitaplar.
• Süreli Yayınlar Koleksiyonu: Yaklaşık 1,500 başlık, 96,000 sayı, 1 milyon sayfa
• Kitap Koleksiyonu: 30,000'den fazla başlık, yaklaşık 6 milyon sayfa
• Hem tam metin hem de üst veriler, Arap ve Latin tabanlı alfabelerde aranabilir. Örneğin kullanıcılar "heykel" anahtar kelimesini aramak için İngilizce “statue”, Türkçe “heykel” veya Osmanlı Türkçesi " هيكل " yazabilirler.
• Her iki koleksiyonun görselleri bağımsız olarak sorgulanabilir ve görüntülenebilir. Kullanıcılar, görsellerin içeriklerine dair görsel açıklamalarını veya görsel kategori etiketlerini kullanarak görsellerde arama yapabilir; ayrıca görüntü benzerliğine dayalı olarak yeni görüntüler keşfedebilirler.
• Latin harfli Türkçe ve İngilizce dil desteği, eski harfli metinleri okuyamayanlar ve hepten Türkçe bilmeyenler için, Osmanlı matbu kaynaklar hazinesini erişilebilir kılar.
• Tercih ettiğiniz dilde arama yapabilir ve okuyabilirsiniz.
Turcademy Hakkında
Turcademy, Türkiye’de üretilen akademik yayınları tek bir çatı altında toplayarak akademisyenlerin, araştırmacıların ve öğrencilerin bu kaynaklara dijital ortamda hızlı ve kolay erişimini sağlamayı hedefleyen yerli bir e-kitap platformudur.
Erişim: Turcademy'e VETİS üzerinden erişim sağlandıktan sonra kurumsal e-posta adresiyle kayıt olunmalı ve e-posta adresine gönderilen aktivasyon bağlantısına tıklanarak üyelik oluşturma işlemi tamamlanmalıdır. Üyelik oluşturulduktan sonra platformdaki içerikler kullanılabilir.
Turcademy ile ilgili daha fazla bilgiye ulaşmak için buraya tıklayın...